Waarschijnlijk heb je geen idee wat NEN3140 is? Dat kan zijn wanneer je geen werkzaamheden verricht aan elektrische apparaten. De norm NEN3140 is een veiligheidsmaatregel die vooral dient voor het veilig werken met allerlei gereedschappen en apparaten die op een normale netspanning zitten. Alle apparaten en gereedschappen moeten aan veiligheidseisen voldoen. De apparaten en werkmiddelen worden periodiek gekeurd door middel van de NEN3140 richtlijnen. Het is belangrijk dat je veilig je werk kan doen met deze apparaten of andere werkmiddelen.
Waarom is de NEN3140 norm belangrijk?
Werken met elektrische apparaten of installaties brengt altijd risico’s met zich mee. Zo kun je een elektrische schok oplopen, of kan er brand of zelfs een ontploffing ontstaan tijdens het gebruik van elektrische apparatuur. Daarom is het belangrijk om hier veilig en verantwoord mee om te gaan. Veilig werken verkleint niet alleen de kans op ongevallen, maar kan ook helpen om storingen en onnodig energieverbruik te voorkomen, wat uiteindelijk een positief effect heeft op de energiekosten.
De norm NEN 3140 kan hierbij een belangrijke rol spelen. Voor bedrijven waar gewerkt wordt met elektrische gereedschappen of installaties is het essentieel om een veilige werkomgeving te creëren voor medewerkers. Goed onderhoud en periodieke controles zorgen niet alleen voor meer veiligheid, maar dragen ook bij aan efficiënter energiegebruik en lagere energiekosten op de lange termijn.
Voor een veilige bedrijfsvoering kun je aanspraak maken op de NEN3140. Deze norm zorgt ervoor dat werkzaamheden rondom, aan of met elektrische apparaten of werkgereedschappen in een laagspannings gebied veilig zullen verlopen. Je kunt met behulp van de NEN 3140 de arbeids apparaten en gereedschappen keuren zodat deze voldoen aan de wet- en regelgeving die op dat moment gelden.
Hoe kunnen de arbeidsmiddelen voldoen aan de norm NEN3140?
Wil je de arbeidsmiddelen laten voldoen aan NEN 3140 als bedrijf dan dien je een goed beleid vast te stellen binnen je eigen organisatie. In dat beleid kun je de volgende zaken bijvoorbeeld vastleggen.
- Hoe worden elektrische arbeidsmiddelen en installaties onderhouden?
- Hoe worden de installaties en arbeidsmiddelen (elektrisch) beheerd?
- Hoe kunnen de arbeidsmiddelen en installaties (elektrisch) worden geïnspecteerd?
Voor een bedrijfsvoering met de NEN3140 norm is het belangrijk dat je het beleid goed opstelt. Je kunt de volgende vragen bijvoorbeeld stellen:
- Over welke installaties en arbeidsmiddelen beschikken we al?
- Zijn er voor werkzaamheden of handelingen binnen ons bedrijf andere werkprocedures nodig?
- Welke werkzaamheden gaan we zelf uitvoeren?
- Welke werkzaamheden laten we door anderen uitvoeren?
- Wie gaat er verantwoordelijk zijn voor de hardware techniek?
- Wie gaat er verantwoordelijk zijn voor de software? (Dit zijn de uitvoerenden)
Het is belangrijk dat bij iedere elektrische installatie een verantwoordelijk is. Deze worden een installatieverantwoordelijke genoemd. Een IV-verantwoordelijke is dat. Als er gewerkt wordt aan de installaties zul je een werkverantwoordelijke (WV) nodig hebben. Een werkverantwoordelijke en een installatieverantwoordelijk zorgen samen ervoor dat er veilig kan gewerkt worden op de werkvloer met elektrische arbeidsmiddelen en installaties.
Dit is extra belangrijk bij technische systemen zoals warmteterugwinning, waarbij een veilige en correcte elektrische installatie essentieel is voor een betrouwbare en efficiënte werking.
Is NEN3140 wettelijk verplicht?
De NEN 3140-norm is niet wettelijk verplicht, maar als werkgever ben je wél verantwoordelijk voor een gezonde en veilige werkplek binnen je bedrijf. Daarom wordt in de praktijk vaak verwezen naar de NEN 3140-norm als richtlijn. Alle installaties en machines waarmee wordt gewerkt, moeten bovendien voldoen aan de Europese machinerichtlijn.
Wanneer je een installatie- en werkverantwoordelijke hebt aangesteld voor het beleid, dien je een aantal regels te volgen en deze consequent na te leven. Volgens de norm moet er bijvoorbeeld spanningsloos worden gewerkt. Dit is niet alleen belangrijk voor de veiligheid van medewerkers, maar sluit ook goed aan bij moderne ontwikkelingen zoals slim verwarmen en duurzaam wonen, waarbij veilige, efficiënte en energiezuinige installaties een steeds grotere rol spelen.
De Europese machinerichtlijn stelt de gezondheidseisen en de veiligheidseisen aan elke machine die te vinden is binnen de EU. De NEN3140 is niet verplicht maar kan wel verplicht worden gesteld vanuit een opdrachtgever. De NEN 3140 norm geeft je wel een garantie dat je genoeg instructie hebt gehad zodat er binnen je bedrijf veilig gewerkt kan worden met de elektrische apparaten en installaties.
Je hebt verzekeraars die kunnen eisen dat alle apparaten en installaties worden gekeurd volgens de NEN3140 norm. Verzekeraars kunnen dat van je vragen omdat brand vaak wordt veroorzaakt door installaties of apparaten die gebrekkig zijn. De NEN 3140 zorgt ervoor dat je als bedrijf juridisch en verzekeringstechnisch goed bent beschermd.
De NEN3140 inspectie laten uitvoeren door een deskundig persoon
Wanneer je het beleid binnen je bedrijf hebt ingericht conform de NEN3140 dan kun je dit laten inspecteren en laten keuren. Door het te laten inspecteren weet je zeker dat alle arbeidsmiddelen en installaties op elektrisch gebied voldoen aan de voorschriften. Door middel van een inspectieplan wordt de inspectie uitgevoerd. Bij een inspectie wordt het volgende gedaan:
- Er worden beproevingen en metingen gedaan
- Er worden visuele beschouwingen gedaan
Dit wordt gedaan aan de hand van tekeningen van de installaties maar ook door middel van specificaties. Alle resultaten worden vastgelegd in een rapport. Dat kan handig zijn wanneer er nodige maatregelen moeten worden genomen als er afwijkingen zijn die weer hersteld moeten worden. Hoe vaak je een inspectie NEN3140 moet doen hangt af van een aantal factoren:
- De kwaliteit (installatie)
- De leeftijd van een installatie
- De personen die gebruik maken van de installatie
- De omgeving omstandigheid
- De richtlijnen die fabrikanten hebben
- De mate waarin toezicht wordt gehouden door de installatieverantwoordelijke
Een NEN 3140 is drie jaar geldig. Deze norm toont aan dat je als werkgever voldoet aan je zorgplicht richting werknemers wanneer het gaat om veilig werken met elektrische apparaten. Hierdoor kunnen medewerkers hun werkzaamheden op een veilige manier uitvoeren.
Een belangrijk voordeel van een NEN 3140 is dat je ongevallen helpt voorkomen. Daarnaast ben je zowel verzekeringstechnisch als juridisch beter beschermd. Ook wordt de bedrijfszekerheid vergroot doordat installaties en elektrische arbeidsmiddelen regelmatig worden gecontroleerd. Dit sluit goed aan bij het gebruik van een energiemanagementsysteem, waarbij veiligheid, betrouwbaarheid en efficiënt gebruik van elektrische installaties hand in hand gaan.
Wanneer is de NEN3140 van toepassing?
De NEN 3140 is van toepassing op alle elektrische apparaten die gebruikt worden op een werkvloer. Dit geldt voor elektrische apparaten die een normale spanning hebben van 1000 Volt (wisselspanning) of voor apparaten die 1500 volt gelijkspanning hebben. Worden de voltages overschreden dan is er sprake van hoogspanning installatie. Voor de hogere voltages geldt een andere norm. Apparaten die onder de NEN 3140 norm kunnen vallen zijn:
- Verplaatsbare of stationaire apparaten zoals zaagtafels en boormachines
- Verplaatsbare Verlenghaspels of stroompaddestoelen
- Handgereedschappen (elektrisch) zoals schroefmachines of slijptollen
- Alle verplaatsbare verlichting zoals schijnwerpers en bouwlampen
Wanneer moet je een apparaat of installatie laten keuren?
Als je een apparaat voor de eerste keer hebt geïnstalleerd, wil je zeker weten dat het veilig functioneert. Daarom laat je een inspectie uitvoeren. Dit doe je ook wanneer apparaten worden verplaatst en opnieuw gemonteerd. Zo blijft werken altijd veilig en betrouwbaar. Tegelijkertijd dragen goed gecontroleerde installaties bij aan het efficiënt functioneren van apparatuur, wat belangrijk is bij het toepassen van energiezuinige oplossingen binnen een veilige werkomgeving.
FAQs
Wat is de NEN3140 norm?
De NEN 3140 is een veiligheidsnorm die richtlijnen geeft voor het veilig werken met elektrische apparaten en installaties met normale netspanning. De norm zorgt ervoor dat alle arbeidsmiddelen en installaties voldoen aan de geldende veiligheidseisen en periodiek worden gekeurd. Dit is niet alleen belangrijk binnen bedrijven, maar ook steeds relevanter bij moderne installaties in nieuwbouwwoningen, waar veiligheid, betrouwbaarheid en efficiënt energiegebruik centraal staan.
Waarom is de NEN3140 norm belangrijk?
Werken met elektrische apparaten brengt risico’s met zich mee, zoals elektrische schokken, brand of explosies. De NEN 3140 zorgt ervoor dat medewerkers veilig kunnen werken en dat het bedrijf juridisch en verzekeringstechnisch goed beschermd is. Een veilige en goed onderhouden werkomgeving draagt bovendien bij aan een gezonde luchtkwaliteit, omdat goed functionerende installaties storingen, oververhitting en schadelijke emissies helpen voorkomen.
Is NEN3140 wettelijk verplicht?
De NEN3140 is niet wettelijk verplicht. Als werkgever ben je echter wel verantwoordelijk voor een veilige werkplek. Verzekeraars en opdrachtgevers kunnen wel eisen dat apparaten en installaties voldoen aan deze norm.
Hoe kunnen arbeidsmiddelen voldoen aan de NEN3140 norm?
Bedrijven moeten een beleid opstellen waarin wordt vastgelegd:
- Hoe elektrische arbeidsmiddelen en installaties worden onderhouden
- Hoe deze worden beheerd
- Hoe inspecties plaatsvinden
Daarnaast moeten installaties en apparaten periodiek worden gekeurd en gecontroleerd door een deskundig persoon.
Wie is verantwoordelijk voor de elektrische installaties?
Elke installatie moet een installatieverantwoordelijke (IV) hebben. Daarnaast is er een werkverantwoordelijke (WV) nodig bij werkzaamheden aan de installatie. Samen zorgen zij voor een veilige werkvloer.
